ميرزا محمد حيدر دوغلات

مقدمه 67

تاريخ رشيدى ( فارسي )

براى حمله ، به غير از مسلمان نبودن اهالى وجود نداشته است ؛ اما خانان آسياى مركزى ، اهميتى به اين قبيل ملاحظات نمىدادند و سلطان سعيد ، به قول مؤلف ما ، پيوسته در پى كسب افتخار به وسطه جنگ با « كفار » بود . از قرار معلوم حكام بلور سرنگون گشتند و در طول زمستان ، اين ناحيه غارت شد و بدنبال آن لشكر اعزامى در بهار به كاشغر مراجعت كرد . در 30 - 1529 خان شخصا فرماندهى لشكركشى به بدخشان را عهده‌دار شد ، اما ميرزا حيدر را براى آغاز عمليات به جلو فرستاد . ميرزا مىگويد كه توابع عمدهء شهر قلعه ظفر را ويران ساخت و هنگامى كه خان با سربازانش از راه رسيدند ، ناچار به كارهاى جزئى پرداختند . هدف اين لشكركشى تصرف نواحى علياى جيحون - و خان ، شيغنان ، و غيره - بود كه ميرزا ابا بكر مذكور آنها را فتح كرده بود و سلطان سعيد نتيجتا خود را وارث آن تلقى مىنمود . اما رئيس بدخشان ، خويشاوند و نمايندهء بابر محسوب مىشد و بابر در موضوع مذكور كاملا با نظريه سلطان سعيد مخالف بود و تهديد كرد كه از رئيس حمايت خواهد نمود . از آنجا كه بابر در هند قدرت از دست رفته خود در ماوراء النهر را به دست آورده بود ، ظاهرا يك نامه او براى عقب‌نشينى قشون كاشغرى به سوى پامير كفايت كرد . به هر حال ميرزا حيدر مهمترين خدمت خود را براى سلطان سعيد در 1531 عهده‌دار شد و آن عبارت بود از ، اولا حمله به لاداخ ، ثانيا به كشمير و بالتيستان و بعد از آن به تبت خاص يا سرزمينى كه در نزد اروپائيان بدان نام « 1 » مشهور است . - اين حمله مانند تهاجم به نواحى بلور ، تجاوزى مجرمانه بود . وى مىگويد : شركى عظيم تبت را فراگرفته بود و خان با عشق هميشگى به اسلام و انجام جهاد كه از آرمان‌هاى ديندارانه نشأت مىگرفت در صدد فتح سرزمين مشركان برآمد . اين نخستين بار نبود كه لاداخ بدون دليل از سوى تركستان مورد تاخت و تاز قرار مىگرفت . ميرزا ابابكر در سلطنت طولانى خود

--> ( 1 ) . ميرزا حيدر مانند تمام بوميان آسياى مركزى ، براى شناساندن لاداخ ، از نام تبت استفاده مىكند ، اما در مواردى آن را براى قلمرو تحت حكومت لهاسا ، يا تبت خاص ، به ترتيبى كه در حال حاضر متداول است نيز به كار مىبرد ( ر . ك : به ص 229 ، پىنوشت شمارهء 409 ) .